Weetjes: Aardappelen

Aardappelen:

Foto bron: museon.nl

De aardappel (Solanum tuberosum) is een plant die ondergronds een energievoorraad in de vorm van zetmeel aanlegt. Het zetmeel wordt bewaard in de vorm van knollen, die eveneens aardappelen of aardappels worden genoemd. De knollen worden gevormd aan ondergrondse stengels, stolonen genoemd. In veel Europese en westerse landen is de aardappel een basisvoedingsmiddel. Net als rijst, pasta en brood is de aardappel een belangrijke bron van koolhydraten.

Kenmerken:

De aardappel behoort tot de nachtschadenfamilie, net als de tomaat, de paprika en de tabak. De groene delen van de aardappel zijn dus giftig. Net als andere leden van de nachtschadenfamilie bevat de plant alkaloïden. Aardappelplanten kunnen naast knollen ook bessen vormen, welke in tegenstelling tot die van de tomaat zeer giftig zijn. Tussen de verschillende aardappelrassen zijn er grote verschillen in de vorming van bessen.

Daarnaast kunnen de knollen ook giftig zijn door een hoog gehalte aan solanine. Daardoor zijn zetmeelaardappels van bepaalde rassen niet geschikt voor menselijke consumptie. Ook als aardappelen tijdens het bewaren worden blootgesteld aan licht stijgt het gehalte aan solanine. De knollen worden groen en zijn daarna ongeschikt om te eten.

In de aardappel komen twee typen zetmeel voor, amylose en amylopectine, waarvan 21% amylose. In 2005 is voor het eerst een ras in de handel gekomen dat bijna 100% amylopectine bevat. Een ander onderscheid is er tussen rassen met vastkokende aardappels (droogkokers), die bij het koken hun stevigheid behouden, en rassen met kruimige of bloemige aardappels (afkokers), die bij langer koken uit elkaar vallen en daardoor het meest geschikt zijn om te pureren.

Herkomst:

De aardappel is vanuit Zuid-Amerika naar Europa gebracht door Spaanse ontdekkingsreizigers. Waarschijnlijk nam Diego de Amalya de eerste plant in 1536 mee uit Peru of Chili, waar deze aardappel bekend stond als chunu. De Inca’s verbouwden de plant toen al honderden jaren. De aardappelplant groeide ook op grote hoogten in de Andes, waar veel andere planten niet meer kunnen groeien. Op basis van DNA-onderzoek is aangetoond dat alle aardappels afstammen van één plant uit Zuid-Peru.

Monniken waren verantwoordelijk voor de verspreiding van de aardappel vanuit Spanje naar de andere Europese landen. Zij pootten de plant in hun kloostertuinen. Ook in botanische tuinen vond de aardappelplant zijn weg. De aardappel groeit al sinds de Tachtigjarige Oorlog in de Leidse Hortus, sinds 1640 in Groningen en sinds 1689 in Amsterdam.

Carolus Clusius plantte in 1588 in Mechelen voor het eerst aardappelen in de tuin van Pitsemburg. In 1601 schreef hij over de voortplanting van de aardappel door zaad. Men ontdekte dat uit zaad van een paarsbloeiende plant ook witbloeiende planten opgroeiden. Er zijn in Europa door selectie dus waarschijnlijk al vroeg verschillende rassen ontstaan. In Nederland kruiste Petrus Hondius (geboren in 1578 te Vlissingen en overleden in augustus 1621 te Terneuzen) aardappelen met elkaar. Door virusinfecties gingen de rassen echter snel achteruit en werd regelmatig teruggegrepen op zaad.

De boeren wilden aanvankelijk niets van de plant weten. Omdat de stengels en bessen giftig zijn, dachten ze dat de knollen ook ongezond zouden zijn. Pas in 1727 werd de aardappel, voor het eerst in Friesland, als voedsel erkend. Langzamerhand kreeg de aardappel toch steeds meer de rol van volksvoedsel en in de 18e eeuw werd de aardappel in alle Europese landen verbouwd. Vanwege het hoge gehalte aan vitamine C werd de knol, met name tijdens lange zeereizen, ook gebruikt ter voorkoming van scheurbuik.

Geert Veenhuizen (o.a. Eigenheimer en Rode Ster) en Kornelis Lieuwes de Vries (Bintje) waren Nederlanders die zich in de 18e en 19e eeuw bezighielden met de teelt en ontwikkeling van de aardappel.

Primeuraardappels of bewaaraardappels:

Primeuraardappels of nieuwe aardappels worden geoogst voor ze volledig rijp zijn. Je herkent ze aan de schil: ze komt los als je over de knol wrijft. Ze bewaren hooguit een week zonder smaakverlies. Nieuwe aardappels zijn een echt seizoensproduct van begin juni tot half augustus. Bij een bewaaraardappels blijft de schil vastzitten; deze wordt in september en oktober geoogst. De geoogste aardappels gaan direct in een geventileerde opslagruimte.
In het donker en bij een temperatuur van 7 °C kunnen de meeste aardappels tot een jaar worden bewaard.

Koken en bakken:

Over het algemeen kook je aardappelen in 20 à 25 minuten met wat zout gaar. Maar licht er ook aan hoe groot ze zijn. Snijd grote aardappels in tweeën of in vieren, en kleine aardappels heel. Zorg er dus voor dat alle aardappels even groot zijn. Anders is de ene aardappel gaar en de andere niet. Om te kijken of ze gaar zijn, prik je er gemakkelijk met een vork erin dan zijn ze gaar.

Als je aardappelen wilt bakken. Schil de aardappels snijd ze in parten of plakken. Kook de partjes of plakjes in ongeveer 10 tot 15 minuten met een beetje zout. De aardappelen moeten stevig blijven. Laat ze goed uit lekken op keuken papier of een schone thee doek, En dep ze droog. Verhit in een koekenpan een klontje boter. En bak de aardappels in ongeveer 10 minuten gaar en krokant bruin.

Voedingswaarde:

De voedingswaarde van 100 gram verse Aardappelen:

  • Energetische waarde: 360 kJ (85 kcal)
  • Koolhydraten: 17,6 gram
  • Eiwit: 2,0 gram
  • Vet: 0,1 gram
  • Vitamine C: 15 mg
  • Vitamine B1: 0,10 mg
  • Vitamine B2: 0,04 mg
  • Calcium: 5,0 mg
  • IJzer: 1,0 mg
  • Kalium: 450 mg

Recepten:

Aardappelen

Rassen:

Hier staan er een aantal rassen maar er zijn er nog veel meer.

kleinerand

Eigenheimer (aardappelen) IMG_1069Eigenheimer

Is een ronde, gele aardappel. De Eigenheimer is een van oudsher bekende smaakvolle aardappel die u uitstekend kunt koken, bakken en pureren. De Eigenheimer aardappel … Lees verder →

kleinerand

Irene, aardappelenIrene

Kruimigkokend Raseigenschappen: Rasnaam: Irene Schilkleur: rood Vleeskleur: lichtgeel Knolvorm: rond Vlakheid van ogen: tamelijk vlakogig Kooktype: kruimig Koken en … Lees verder →

kleinerand

Malta's IMG_1697Malta’s

De Malta-aardappel is een aardappel die wordt gekweekt op het eiland Malta. De Malta aardappel wordt ook wel ‘malta’ genoemd en is geen rasnaam, maar een naam voor … Lees verder →

kleinerand

Bintjes losBintje

iets kruimig kokend Koken * Bakken * Pureren Raseigenschappen: Rasnaam: Bintje Schilkleur: geel Vleeskleur: lichtgeel Knolvorm: langovaal Vlakheid van … Lees verder →

kleinerand

Doré (aardappelen) IMG_1087Doré

Raseigenschappen: Rasnaam: Doré Schilkleur: geel Vleeskleur: geel Knolvorm: ovaal Vlakheid van ogen: vlakogig Kooktype: vrij vastkokend / iets kruimig Koken en bakken … Lees verder →

kleinerand

Rode Pipo, aardappelenRode Pipo

iets kruimig kokend Koken * Bakken * Pureren NatuBalans Rode Pipo Is een ronde, rode aardappel. De Rode Pipo aardappel kunt u uitstekend koken, bakken en pureren. Rode Pipo is iets kruimig in … Lees verder →

kleinerand

Frieslander (aardappelen) IMG_1080Frieslander

Is een ovale, goudgele aardappel. U kunt de Frieslander aardappel uitstekend koken, bakken, frituren, of poffen op de barbecue. Frieslander is een Hollandse zomeraardappel … Lees verder →

kleinerand

Santé losSanté

Santé iets kruimig kokend Koken * Bakken * Frituren * Pureren * Poffen NatuBalans Santé Is een ronde, goudgele aardappel. U kunt de Santé aardappel uitstekend koken … Lees verder →

kleinerand

Bildtstar (aardappelen) IMG_0780Bildtstar

vrij vastkokend Koken * Bakken * Pureren NatuBalans Bildtstar Is een ronde, rode aardappel. De Bildtstar aardappel kunt u uitstekend koken, bakken en pureren. Bildtstar … Lees verder →

kleinerand

Nicola (aardappelen) IMG_1088Nicola

vast kokend Koken * Bakken NatuBalans Nicola Is een ovale, goudgele aardappel. De Nicola aardappel kunt u uitstekend koken en bakken. Nicola blijft vast in de kook, is rijk … Lees verder →

kleinerand

Opperdoezer ronde (aardappelen) IMG_1081Opperdoezer Ronde

De Opperdoezer Ronde is een aardappelras dat uitsluitend rondom het Noord-Hollandse dorp Opperdoes wordt verbouwd. Het ras gedijt uitsluitend op de wat hoger … Lees verder →

kleinerand

Roseval (aardappelen) IMG_1073Roseval aardappel

Een variant op de gewone aardappel is de Roseval-aardappel. Het is een langwerpige aardappel, gekookt in de schil is de roseval rood-roze van kleur en zeer smakelijk. Deze … Lees verder →

kleinerand

Zoete aardappel IMG_0777Zoete aardappel

De zoete aardappel, ook bataat genoemd, is een tropisch knolgewas met als oorsprong Mexico. De zoete aardappel is geen familie van de gewone aardappel. Beide soorten … Lees verder →

kleinerand

Truffelaardappelen IMG_1629Pomme de truffe (ander naam voor) Truffel aardappel

Een heel ander aardappeltje is de pomme de truffe ook wel Vitelotte of truffelaardappel genoemd. Het is een klein zwart aardappeltje met een gebobbelde schil en het .… Lees verder →

kleinerand

Bron: Wikipedia

Over Marcel

Wat koken we vandaag. Dat is de vraag !!!
Dit bericht werd geplaatst in Weetjes over Aardappels Groente & Fruit en getagged met , , , , , , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s